Onderwijs over de energietransitie en de circulaire economie

Welke kennis en vaardigheden zijn nodig om de energie- en grondstoffentransities mogelijk te maken, en hoe sluit het onderwijs daarop aan?

Het Groene Brein en Coöperatie Leren voor Morgen voerden in opdracht van de Vereniging Hogescholen, de Universiteiten van Nederland, de MBO Raad en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een verkenning uit naar onderwijs rondom de energietransitie en de circulaire economie.

De studie laat zien dat de vraag vanuit de arbeidsmarkt groot en divers is. Naast technici is er behoefte aan professionals in de hele keten: van ontwerp en productie tot verkoop, installatie en recycling. Daarbij zijn systeemdenken en ketensamenwerking essentieel, net als het vermogen om gedurende de loopbaan nieuwe kennis en vaardigheden te blijven ontwikkelen.

Ook in het onderwijs gebeurt al veel. In mbo, hbo en wo groeit het aanbod van opleidingen en modules rond deze thema’s. Tegelijkertijd blijkt dat deze vaak nog als keuzeonderdeel worden aangeboden en dat integratie in het bredere curriculum en over ketens heen achterblijft.

Om onderwijs en arbeidsmarkt beter op elkaar aan te laten sluiten, is vooral meer flexibiliteit nodig. Denk aan modulaire leertrajecten, intensievere samenwerking met het werkveld en het versterken van regionale netwerken. Dit vraagt om een fundamentele vernieuwing van het onderwijs, waarin leven lang ontwikkelen centraal staat.

De verkenning biedt concrete aanbevelingen om deze ontwikkeling te versnellen, waaronder het versterken van samenwerking, het beter ontsluiten van kennis en aanbod, en het verder ontwikkelen van flexibele onderwijsvormen.