Schrijf mee aan een Mondiale Grondwet

Bijdragen mag op verschillende manieren: het mag een essay zijn, een gedicht of zelfs een kunstwerk – zolang het in het document geplaatst kan worden. Een bijdrage mag worden geschreven vanuit persoonlijk perspectief, of vanuit een perspectief van een entiteit die op het moment niet is vertegenwoordigd, zoals het perspectief van een rivier. Alle bijdragen samen vormen uiteindelijk de basis voor een wereldwijd akkoord waar alle landen zich aan committeren – een document waarin ook natuur, biodiversiteit, technologie en mensenrechten expliciet een plek krijgen. 

Gupta hoopt dat er juist in deze tijd van wereldwijde instabiliteit ruimte ontstaat voor een Mondiale Grondwet. “Voor er iets nieuws kan ontstaan, moet er eerst iets veranderen”. Bijvoorbeeld de oprichting van de Verenigde Naties die plaatsvond net na het einde van de Tweede Wereldoorlog; en ook de onafhankelijkheid van India en het in werking treden van een grondwet, dat zich pas voltrok nadat de Britten het land verlieten. De huidige handelsconflicten, spanningen binnen de NAVO, de minachting van Trump voor internationale afspraken, en de invloed van Poetin kunnen eveneens bijdragen aan veranderingen, denkt Gupta. “Misschien biedt dit de mogelijkheid om over vier jaar iets nieuws te doen”. Ze vertelt overtuigend over (religieuze) groepen die zich al losmaken van de kapitalistische denkpatronen: “de voormalige Paus hield zich bezig met het klimaat en rechtvaardigheid, hij keek van buiten naar binnen, maar ook de Dalai Lama doet dat, de Bahá’í religie doet dat en de inheemse bevolking doet dat”.  

Wat er precies in het eerste artikel van de Mondiale Grondwet moet staan, is nog onbekend. Maar één kernprincipe dat volgens Gupta een centrale plaats verdient, is het idee dat we geen schade mogen toebrengen. Hoewel dit al een belangrijk uitgangspunt is in het internationaal recht en in veel maatschappijen wereldwijd, wordt schade aan derden in sommige samenlevingen nog altijd niet onder dit verbod gerekend. Gupta stelt dat dit principe geïnspireerd is op ahimsa – een centraal begrip in het hindoeïsme, boeddhisme en jainisme – dat letterlijk betekent: ‘geen schade doen’. 

Maar Gupta benadrukt dat het idee van de Mondiale Grondwet verder gaat dan dat en bestaat uit drie samenhangende aspecten: als iemand schade lijdt, heb je de plicht om te helpen, en als een ander schade ondervindt, dan lijd jij in zekere zin ook. Ze wijst erop dat, hoewel dit principe wél is opgenomen in de Rio-verklaring, het bewust is weggelaten uit het Klimaatverdrag van 1992. Volgens haar toont dat aan dat de machtige partijen bij de onderhandelingen hun eigen verantwoordelijkheid voor schade kenden, maar ervoor kozen om hun schadelijke praktijken voort te zetten. Juist daarom, stelt ze, moet het schadebeginsel een fundamenteel uitgangspunt vormen in de nieuwe Mondiale Grondwet.  

In wat voor wereld wil jij leven? Samen met mensen over de hele wereld hoopt Gupta over vier jaar een verhaal te hebben dat mensen verbindt voor een rechtvaardige samenleving.  Ze roept iedereen dan ook op om bij te dragen op een manier die bij hen past.  

Draag jij ook bij aan een mondiale grondwet om klimaatrechtvaardigheid écht op de kaart te zetten? Deel jouw visie voor een rechtvaardige wereld op globalconstitution.org.